Chào Verne, cùng khám phá Fedora 16
TTO - Sau hai tuần trì hoãn, hệ điều hành Fedora 16, tên mã Verne, đã chính thức ra mắt cộng đồng mã nguồn mở, rất nhiều cải tiến và bổ sung thú vị kèm theo giao diện đồ họa hấp dẫn.
 |
| Cùng lặn sâu và khám phá những tính năng hấp dẫn trong Fedora 16, tên mã Verne |
Đầu tiên, tên mã Verne được đặt cho phiên bản Fedora 16 theo tên của nhà tương lai học Jules Verne, tiếp nối theo tên của nhà tương lai học James Lovelock được chọn dùng làm tên mã cho Fedora 15 (Lovelock). Trong quá trình hoàn thiện, nhóm phát triển Fedora đã thống nhất lấy Verne sau khi tên này đạt 2204 điểm bầu chọn, vượt qua Beefy Miracle (Xem tại đây).
Ngoài ra, Verne cũng là phiên bản dành để tưởng nhớ Dennis Ritchie, đồng phát minh hệ điều hành Unix và ngôn ngữ lập trình C vừa qua đời vào giữa tháng 10-2011.
Fedora 16 ra đời mang theo khá nhiều cải tiến bên trong lẫn giao diện bên ngoài, hàng loạt chương trình phần mềm tích hợp được nâng cấp lên phiên bản mới nhất. Mời bạn đọc cùng Nhịp Sống Số lượt qua những thành phần quan trọng đáng kể trong phiên bản Fedora 16 này.
Từ diện mạo Fedora 16
Khởi động Fedora 16, điều nhận thấy đầu tiên là Verne đã chuyển sang bootloader GRUB 2 và GPT (GUID Partition Table) để phân vùng ổ đĩa (partition). Tuy mới mẻ với fan của Fedora nhưng Ubuntu đã dùng GRUB 2 làm trình quản lý khởi động mặc định ngay từ phiên bản Ubuntu 9.10 (Karmic Koala). Cũng nhờ GPT mà Fedora 16 giờ đây đã có thể phân vùng được các ổ cứng có mức dung lượng hơn 2TB, gác lại thời kỳ khó khăn với MBR (Master Boot Record).
 |
| Trình quản lý khởi động GRUB 2 |
 |
| Phân vùng ổ đĩa với GPT |
Người dùng Fedora 15 khi nâng cấp sẽ tải về trình bootloader mới để cài đặt nhưng nó không thay thế trình cũ đã cài trên MBR hay boot sector.
Về giao diện desktop, Verne cung cấp hai tùy chọn bao gồm GNOME 3.2.1 và KDE Plasma Workspace 4.7.2.
GNOME 3.2.1 là phiên bản nâng cấp nhỏ với một số vá lỗi và cập nhật các bản ngôn ngữ cho GNOME 3.2. Phiên bản này thật sự hấp dẫn và bắt mắt, kèm theo những tính năng mới như GNOME Online Accounts, bạn đọc có thể xem bài "G-NOME 3.2: quá nhiều bổ sung hấp dẫn" đã có trên Nhịp Sống Số để biết thêm chi tiết.
 |
| GNOME 3.2.1 với GNOME Online Accounts, kết nối tài khoản trực tuyến và quản lý dễ dàng ngay trên desktop |
KDE Plasma Workspace 4.7.2 cũng là bản nâng cấp phụ cho KDE 4.7, bên cạnh các tính năng mới là phần hiệu chỉnh hướng đến các thiết bị di động và cập nhật lớn cho DigiKam. Fedora 16 trang bị DigiKam 2.2. Theo thông tin từ nhóm phát triển, Fedora 16 sẽ cập nhật lên KDE 4.7.3 trong thời gian gần.
 |
| KDE Plasma Workspace 4.7.2 |
.. soi vào phần lõi
Nhóm phát triển Fedora đã thực hiện khá nhiều những thay đổi trong phần lõi (kernel) Linux 3.1 như Utrace sẽ dần thay thế cho Uprobes, cập nhật driver Nouveau DRM/KMS, cải tiến mức độ hỗ trợ cho các chip xử lý đồ họa GeForce mới. Tuy nhiên, Fedora 16 cũng còn thiếu sót những driver (trình điều khiển phần cứng).
Giao diện đồ họa người dùng (GUI) được nắm giữ bởi X.org X Server 1.11.1, sử dụng các thành phần như Mesa 3D 7.11 để hỗ trợ 3D. Định dạng tập tin hệ thống của Fedora tiếp tục là Ext4 mặc dù nhiều kế hoạch chuyển đổi sang Btrfs nhưng bị trì hoãn cho đến phiên bản Fedora 17.
Phần mở rộng và cập nhật
Verne bổ sung một số phần mềm mới vào trong danh sách tích hợp bao gồm Cuneiform OCR, phần mềm trình diễn được phát triển bởi GNOME, và ứng dụng tiểu blog Hotot. Kế đến còn có Routino, phần mềm có thể truy xuất vào dữ liệu OpenStreetMap, và Oo2gd, một add-on cho LibreOffice chuyên dùng để xuất (export) văn bản sang dịch vụ trực tuyến Google Docs.
 |
| LibreOffice 3.4.3 |
Như thường lê, các lập trình viên sẽ tiếp tục cập nhật phiên bản mới cho các phần mềm đã có trong Fedora, bao gồm Blender 2.59, LibreOffice 3.4.3, TigerVNC 1.1, Sugar 0.94...
(Xem tiếp trang 2)
THANH TRỰC tổng hợp