Về Tuổi Trẻ online

Giấu dữ liệu trên âm thanh số

Lưu Khoa (phải) và Hoàng Ngân đang chạy thử phần mềm ẩn dữ liệu trên âm thanh số - Ảnh: Thu Thảo

TT - Sử dụng công nghệ trải phổ CDMA để nhúng các dữ liệu như: logo công ty, đoạn văn, một ảnh nhỏ hoặc một tín hiệu âm thanh vào bài hát.

Tín hiệu gốc sẽ không thể cảm nhận được và không làm thay đổi được chất lượng âm thanh.

Song khi cần khẳng định quyền tác giả, các tín hiệu gốc sẽ được lấy ra thông qua một phần mềm...

Đề tài nghiên cứu khoa học này đã nhận được điểm 10 tuyệt đối của ban giám khảo và "ẵm" luôn giải nhất giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học và giải nhất giải thưởng Sáng tạo kỹ thuật VN-Vifotec năm 2005.

Tìm kiếm thông tin

Ngay từ năm 3, Lưu Khoa và Lê Thị Hoàng Ngân, sinh viên khoa công nghệ thông tin Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) đã lên kế hoạch cho đề tài và bắt tay vào việc tìm kiếm thông tin. Hoàng Ngân kể: "Ẩn dữ liệu trên giấy, trên tranh ảnh người ta đã làm nhiều. Thế nhưng ẩn dữ liệu trên âm thanh số vẫn còn rất mới mẻ.

Vài năm trở lại đây, một số công ty phần mềm lớn của Nhật, Hàn Quốc đã bắt đầu chú ý nghiên cứu về lĩnh vực này. Riêng ở VN, tụi mình tìm thông tin ở nhiều nơi nhưng vẫn chưa thấy có đề tài nào nghiên cứu".

Và thế là cả Khoa và Ngân lao vào đọc các tài liệu kỹ thuật về lý thuyết trải phổ của công nghệ CDMA, các thuật toán về xử lý tín hiệu số, cách xử lý tín hiệu số..."Toàn bộ tài liệu có liên quan đều bằng tiếng Anh, có rất nhiều thuật ngữ dù đã tra hết từ điển nhưng chúng tôi vẫn bí. Chúng tôi phải tra ngược lại các tài liệu, đọc tới đọc lui các tài liệu khác nhau để xem ý mà tác giả đề cập rồi suy đoán"...

Phụ lục thống kê số tài liệu, sách báo mà Khoa, Ngân đã đọc và tham khảo cho thấy con số đã lên đến gần... 100. Không những tìm và đọc tài liệu, nhóm cũng còn tìm cách "làm quen" các anh chị VN hiện đang làm việc tại các công ty của Hàn Quốc, Nhật có làm phần mềm trên âm thanh để trao đổi và học hỏi.

"Biết cách liên lạc để chia sẻ kinh nghiệm với những người cùng làm công việc giống mình" là một kinh nghiệm làm nghiên cứu, Lưu Khoa cười cho biết.

Không chỉ dừng lại với điểm 10

Sau 12 tháng "làm quen" với nghiên cứu, một bản báo cáo kết quả chững chạc gồm tám chương và dài đến 183 trang được ra đời. "Rút mãi mới ngắn được chừng đó, chứ bản báo cáo ban đầu của nhóm lên đến gần 300 trang cơ" - Ngân nói.

Không chỉ hoành tráng về độ dài của luận án, nhóm của Khoa, Ngân đã tìm ra lời giải cho bài toán ẩn dữ liệu. Thông tin ẩn có thể là một đoạn văn bản, một ảnh nhỏ, logo hoặc một tín hiệu âm thanh. Tùy vào mục đích sử dụng, ứng với mỗi hướng sẽ có các cách cài đặt và xử lý khác nhau.

Khi một hãng băng đĩa muốn khẳng định quyền sở hữu về bài hát mới sắp được tung ra thị trường, hãng này sẽ nhúng một dấu hiệu số mang thông tin về quyền sở hữu vào trong tín hiệu gốc. Tín hiệu này sẽ không làm ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh và sẽ đi liền với bài hát. Hãng sẽ dùng phần mềm để ẩn dữ liệu và khóa dữ liệu bằng mật mã riêng. Khi xảy ra tranh chấp, hãng này sẽ có thể rút trích các dấu hiệu ẩn vào bài hát để chứng minh quyền sở hữu.

Không chỉ có thế. Dựa vào công nghệ trải phổ CDMA, nhóm đã xây dựng nên mô hình giả lập thính giác (kỹ thuật cố gắng giả lập cơ chế nghe ở tai người). Mô hình này sẽ cố gắng xử lý dữ liệu âm thanh để tạo ra ngưỡng ngụy trang sau cùng.

Chẳng hạn, hai người bạn có thể báo cho nhau một thông tin quan trọng (thông tin mật) qua điện thoại, song họ có thể nói với nhau bất cứ điều gì mà không cần đề cập đến phần nào của nội dung cần thông tin. Thông tin mật sẽ được cài đặt qua phần mềm, chỉ cần có sóng âm thanh là thông tin sẽ chuyển đến người nhận và được giải mã thông qua phần mềm cài đặt sẵn trên máy tính.

Với điểm 10 cho khóa luận tốt nghiệp và thành tích học tập xuất sắc trong suốt bốn năm, Khoa và Ngân có rất nhiều cơ hội để chọn nơi làm việc. Quê Hoàng Ngân ở Quảng Nam, tỉnh lại đang có chính sách trải thảm cho sinh viên có bằng đỏ về quê làm việc. Lưu Khoa quê ở Tiền Giang, vốn là học sinh chuyên toán, ngay từ năm 2 đã đi làm thêm và sang năm 4 đã được một công ty phần mềm nhận vào làm nhân viên chính thức.

Thế nhưng cả hai đã quyết định ở lại trường với lý do đơn giản: thích được tiếp tục công việc nghiên cứu khoa học. Ngoài ra, cả hai không muốn đề tài chỉ dừng lại ở khóa luận mà muốn phát triển tiếp tục các ứng dụng của nó...

THU THẢO

Trải nghiệm tính năng Galaxy S5 qua ảnh

TTO - Dòng smartphone chủ lực Galaxy S5 đã được Samsung giới thiệu chính thức với mức giá tham khảo...

Smartphone bình dân đón bộ ba Zenfone từ Asus

TTO - Lần ra mắt quy mô nhất của Asus tại khu vực Đông Nam Á, quy tụ đông đảo giới truyền thông báo...